Trong cuộc sống hằng ngày, những sự cố sức khỏe nhỏ như đứt tay khi nấu ăn, trẻ bị sốt lúc nửa đêm, người lớn bị bong gân khi chơi thể thao hay đau bụng bất chợt là điều khó tránh khỏi. Trong những tình huống ấy, một tủ thuốc gia đình được chuẩn bị chu đáo sẽ giúp bạn xử lý kịp thời, giảm bớt lo lắng và đôi khi ngăn một vấn đề nhỏ trở thành tình huống nghiêm trọng. Đáng tiếc là nhiều gia đình chỉ mua thuốc và dụng cụ một cách rời rạc, để lẫn lộn khắp nơi, đến khi cần lại không tìm thấy hoặc phát hiện thuốc đã hết hạn. Bài viết này giúp bạn xây dựng một tủ thuốc và túi sơ cứu thực sự hữu ích cho cả nhà.
Vì sao mỗi gia đình nên có tủ thuốc riêng
Một tủ thuốc được tổ chức tốt không chỉ là nơi cất thuốc, mà là tuyến phòng thủ đầu tiên cho sức khỏe của cả gia đình. Khi có sẵn dụng cụ và thuốc cần thiết trong tầm tay, bạn có thể sát khuẩn vết thương ngay để tránh nhiễm trùng, hạ sốt cho trẻ trong lúc chờ đến bệnh viện, hay cầm máu một vết cắt trước khi tình hình xấu đi. Ngoài ra, việc có một địa điểm cố định để cất thuốc còn giúp bạn kiểm soát hạn dùng, tránh việc dùng nhầm thuốc quá hạn hoặc để trẻ nhỏ vô tình lấy được thuốc nguy hiểm.
Điều quan trọng cần nhớ là tủ thuốc gia đình phục vụ cho các tình huống nhẹ và sơ cứu ban đầu, chứ không thay thế việc khám bệnh. Mục tiêu là xử trí an toàn trong lúc chờ được chăm sóc y tế chuyên nghiệp, chứ không phải để tự chữa những bệnh cần chẩn đoán chính xác.
Những vật dụng sơ cứu không thể thiếu
Phần dụng cụ sơ cứu nên được ưu tiên vì đây là thứ bạn cần ngay trong các tai nạn sinh hoạt. Một túi sơ cứu cơ bản cho gia đình nên bao gồm những vật dụng sau.
- Băng gạc vô trùng, băng cá nhân nhiều kích cỡ và băng cuộn để băng bó vết thương lớn nhỏ.
- Dung dịch sát khuẩn như nước muối sinh lý để rửa vết thương và povidon iod hoặc cồn để sát trùng.
- Bông y tế, gạc miếng, băng keo y tế và kéo cắt băng đầu tù để an toàn khi thao tác.
- Găng tay y tế dùng một lần giúp giữ vệ sinh và bảo vệ cả người sơ cứu lẫn người bị thương.
- Nhiệt kế để theo dõi thân nhiệt, nhíp gắp dằm và băng thun để cố định khi bong gân.
- Túi chườm nóng lạnh dùng cho các trường hợp sưng đau, va đập hoặc căng cơ.
Các loại thuốc cơ bản nên dự trữ
Về thuốc, bạn nên trang bị một số loại thông dụng nhưng phải hiểu rõ công dụng và liều lượng. Thuốc hạ sốt giảm đau chứa paracetamol là loại phổ biến và tương đối an toàn khi dùng đúng liều, nên có cả dạng cho người lớn và dạng phù hợp với trẻ em. Bên cạnh đó là thuốc bù nước và điện giải dạng gói pha, rất cần thiết khi có người bị tiêu chảy hoặc nôn nhiều gây mất nước. Một số gia đình có người bị dị ứng, đau dạ dày hay bệnh mạn tính cũng nên dự trữ sẵn thuốc theo đơn thường dùng của bác sĩ.
Tuy nhiên, hãy thận trọng với thuốc kháng sinh. Kháng sinh cần được kê đơn và dùng đúng phác đồ, việc tự ý mua về dự trữ và dùng khi chưa cần thiết là nguyên nhân lớn dẫn đến tình trạng kháng thuốc nguy hiểm. Tương tự, các thuốc giảm đau mạnh hay thuốc ngủ không nên để sẵn tùy tiện. Nguyên tắc chung là chỉ dự trữ những thuốc bạn thực sự hiểu rõ, còn lại hãy hỏi ý kiến dược sĩ hoặc bác sĩ.
Sắp xếp và bảo quản đúng cách
Một tủ thuốc tốt phải được đặt ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng và độ ẩm cao. Nhiều người có thói quen để tủ thuốc trong nhà tắm, nhưng đây lại là nơi ẩm nhất trong nhà và có thể làm thuốc nhanh hỏng. Quan trọng hơn cả, tủ thuốc phải để ngoài tầm với của trẻ em, tốt nhất là có khóa hoặc đặt trên cao, vì rất nhiều ca ngộ độc ở trẻ nhỏ đến từ việc nuốt nhầm thuốc trong nhà.
Bạn nên phân loại rõ ràng giữa dụng cụ sơ cứu và thuốc uống, dán nhãn ghi tên và công dụng nếu cần. Giữ lại tờ hướng dẫn sử dụng của từng loại thuốc để tra cứu liều dùng khi cần. Định kỳ vài tháng một lần, hãy kiểm tra toàn bộ tủ thuốc, loại bỏ những thuốc đã hết hạn hoặc đổi màu, bổ sung những thứ đã dùng hết. Thuốc hết hạn không nên vứt bừa bãi mà nên xử lý theo hướng dẫn để tránh gây hại cho môi trường và tránh người khác nhặt phải.
Chuẩn bị cho tình huống khẩn cấp
Ngoài thuốc và dụng cụ, hãy dán ở nơi dễ thấy một danh sách các số điện thoại khẩn cấp gồm số cấp cứu, bác sĩ gia đình và người thân cần liên hệ. Nếu trong nhà có người mắc bệnh mạn tính, nên ghi rõ tên bệnh, thuốc đang dùng và dị ứng thuốc nếu có, để người sơ cứu hoặc nhân viên y tế nắm được thông tin nhanh chóng. Việc mỗi thành viên trong gia đình biết vị trí tủ thuốc và cách dùng những vật dụng cơ bản cũng quan trọng không kém việc trang bị chúng.
Một tủ thuốc bài bản không cần quá nhiều thứ đắt tiền, mà cần sự đầy đủ hợp lý, được sắp xếp gọn gàng và kiểm tra thường xuyên. Bỏ ra một buổi để chuẩn bị chu đáo hôm nay có thể giúp bạn bình tĩnh và chủ động hơn rất nhiều trong những tình huống bất ngờ sau này, mang lại sự an tâm cho cả gia đình.